2G kapanıyor mu? SIM kartlı cihazınız için bilmeniz gerekenler

Kısa cevap

Türkiye'de 2G için açıklanmış resmi bir kapanış tarihi henüz yok^[2]. Kesin olan şu: Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu, mevcut mobil şebeke yetkilendirmelerinin 30 Nisan 2029'da sona ereceğini ve operatörlerin bu tarihten sonra yeni yapılacak ihaleyle belirlenecek düzene tabi olacağını açıkladı^[1].

Yani 2029 bir kapanış günü değil, bir karar günü. Ama SIM kartlı bir cihazı yıllarca kullanmayı düşünüyorsanız bu tarihi bugünden hesaba katmanız gerekir.

2G hala ne kadar kullanılıyor?

Anadolu Ajansı'nın Ekim 2025 tarihli haberinde aktardığı BTK verilerine göre o yılın ilk çeyreğinde Türkiye'de 2,3 milyon 2G ve 4,5 milyon 3G abonesi vardı. Aynı haberde, mart sonu itibarıyla 95 milyon mobil abonenin 88 milyonunun 4.5G kullandığı belirtiliyor^[1]. Yani abonelerin büyük çoğunluğu yeni şebekelere geçmiş durumda, ama 2G'de kalan önemli sayıda hat var.

2G ile 4G arasındaki fark: hız ve bekleme süresi

2G şebekesinin veri hizmeti GPRS'tir. Teorik hızı saniyede 56–114 kilobit; 2003'te sunulan pratik azami hız ise kullanılan telefona bağlı olarak saniyede yaklaşık 32–40 kilobit olarak veriliyor^[3]. IoT cihazlarında kullanılan 4G türlerinden LTE Cat-1'in azami hızı ise indirmede saniyede 10 megabit, göndermede 5 megabittir^[6].

Az veri gönderen cihazlarda hız kadar bekleme süresi de önemlidir: cihazın gönderdiği bir mesaja cevabın ne kadar sürede döndüğü. GPRS'te bu gidiş-dönüş süresi genellikle 600–700 milisaniyedir ve sık sık 1 saniyeye ulaşır^[3]. ABD'li operatör AT&T'nin kendi şebekesi için verdiği gecikme değerleri de benzer bir tablo çiziyor: 2G'de (GPRS ve EDGE) 600–750 milisaniye, 4G'de (LTE) 40–50 milisaniye^[4].

Ödeme cihazları bu farkı günlük hayattan bir örnekle gösteriyor. Fransız ödeme cihazı satıcısı POS Vision, sitesindeki karşılaştırmada işlem hızını 2G (GPRS) cihazlar için 5–15 saniye, 4G cihazlar için 2–4 saniye olarak veriyor; şebekenin yoğun olduğu zamanlarda 2G'de işlemin 15–20 saniye sürebildiğini, 4G'de 3 saniye civarında kaldığını yazıyor^[5]. Satıcı bu değerlerin nasıl ölçüldüğünü belirtmiyor; bağımsız bir ölçüm olarak değil, bir fikir vermesi için aktarıyoruz.

Kapanma tek günde olmayabilir

Kapanma genellikle tek bir günde olmaz: operatörler önce bazı bölgelerde kapsamayı azaltır, sonra tamamen kapatır^[2]. Bu durumda cihazınız bir gün tamamen susmak yerine ara ara bağlanamamaya başlayabilir.

Dünyada bu süreç çoktan başladı. Japonya mobil aboneler için 2G'yi ilk kapatan ülke olarak biliniyor; Almanya'da 3G 2021'de, ABD'de 2022'de kapatıldı^[1].

Cihazınızın hangi şebekeyi kullandığını nasıl anlarsınız?

Cihazın teknik belgesinde genellikle "2G", "2G + 4G" ya da "LTE Cat-M/NB-IoT" gibi bir ifade yer alır^[2]. "GPRS" ya da "GSM" ifadesi de 2G'yi gösterir; GPRS, 2G'nin GSM şebekesi üzerindeki veri hizmetidir^[3]. Belgede bulamıyorsanız cihazı aldığınız firmaya "Bu cihaz 2G kapanınca çalışmaya devam eder mi?" diye sorun.

Şimdiden ne yapmalı?

Aselsis'in önerileri dört adımda toplanıyor^[2]:

1. Liste çıkarın. Kurulu cihazlarınızın hangi şebekeleri desteklediğini yazın.
2. Değişimi takvime yayın. Yalnız 2G destekleyen cihazlar için, kapanış kararını beklemeden normal bakım ve yenileme zamanlarına yayılmış bir değiştirme planı yapın.
3. Yeni alımlarda en az iki şebeke isteyin. Bundan sonra alacağınız cihazlarda en az iki şebeke desteğini şart koşun.
4. Kritik noktalarda yedekli bağlantı kullanın. Asansör ve acil durum sistemleri gibi kritik noktalarda, bir şebeke koptuğunda diğerine geçebilen cihazları seçin.

4G'nin hangi türü?

IoT cihazları için birden fazla 4G türü var^[6]:

• LTE Cat-1: 4G (LTE) şebekesini kullanır; azami hızı indirmede saniyede 10, göndermede 5 megabittir.
• LTE-M ve NB-IoT: Daha az enerji harcar; ara ara kısa veri gönderen, pille çalışan ve uzak yerlere kurulan cihazlar için daha uygundur. Kullanmadan önce operatörünüzün bölgenizde bu hizmeti sunup sunmadığını sorun.

Özetle

2G'nin ne zaman kapanacağı henüz kesin değil, ama 2029 sonrası belirsiz; 2G bugün de 4G'den belirgin biçimde yavaş. SIM kartlı cihazlarınızı bugünden listelemek, yeni alımlarda en az iki şebeke desteği istemek ve kritik noktalarda yedekli bağlantı kullanmak, o gün geldiğinde hazırlıksız yakalanmamanızı sağlar.